Heb jij wel eens het gevoel dat je voorkeuren niet helemaal van jou zijn? Misschien is het die populaire kamerplant op Instagram, of de film die Netflix blijft aanbevelen. Je denkt dat je kiest, maar is dat echt zo? Onze smaak wordt steeds vaker gevoed door algoritmes en trends. Hoeveel van onze keuzes zijn nog van onszelf?

De spiegel

Je scrolt door Instagram en ziet een hippe kamerplant met glanzende bladeren. Perfect voor de hoek van de woonkamer, toch? Je denkt dat je een unieke ontdekking doet, maar je digitale voetsporen – van het liken van interieurfoto’s tot het googelen van ‘plant die weinig onderhoud nodig heeft’ – hebben allang een profiel van je gemaakt.

Of denk aan de eerste keer dat je een streamingdienst gebruikte. Het voelde als een schatkamer. Maar naarmate je meer keek, werd de lijst met aanbevelingen steeds specifieker. Eerst vond je dat handig. Nu grijp je steeds naar hetzelfde soort films, alsof je in een lus zit. Je keuzevrijheid voelt groter dan ooit, maar hoe vrij ben je als je steeds binnen dezelfde lijntjes kleurt?

De reflectie

Smaak is nooit alleen persoonlijk geweest. Het is ook een spiegel van onze tijd. In de jaren vijftig droeg niemand Crocs, simpelweg omdat ze nog niet bestonden. Vroeger werkten die invloeden subtiel, nu komt er een constante stroom signalen op ons af: algoritmes, reclames, TikTok-trends.

Neem de ‘ugly sneakers’, schoenen zo groot dat je een kliko met veters aan je voeten lijkt te hebben. Vinden we ze mooi, of vinden we ze mooi omdat anderen ze mooi vinden? In een wereld die diversiteit prijst, schikken we ons massaal naar dezelfde trends.

Een vriendin zwoer bij vintage kleding: geen massaproductie, maar unieke stukken met een verhaal. Toch betrapte ze zichzelf erop dat ze steeds vaker ‘vintage’ intikte in de zoekbalk van een grote webshop. “Het voelt alsof ik kies,” zei ze, “maar eigenlijk kies ik alleen binnen wat al voor mij is bedacht.” Die zin is me bijgebleven.

Het laatste woord

Toch is er ruimte voor eigenzinnigheid. Het kost wat meer moeite, maar het loont. Loop eens een boekwinkel binnen zonder plan. Laat je verrassen door de geur van papier en het gevoel van een omslag in je handen. Koop die plant niet omdat Instagram het zegt, maar omdat je er elke ochtend blij van wordt. En die Crocs? Trek ze alleen aan als je ze stiekem zelf geweldig vindt.

Misschien is smaak dus minder vrij dan we denken. Maar tussen de pixels en de algoritmes zit nog altijd een stukje authenticiteit. Het vraagt moed om dat te zoeken. En als je daardoor een kamerplant koopt die half bruin wordt: so be it. Het is jouw keuze, en dat maakt hem perfect.